Sociocratie

Gelijkwaardigheid

Beslissingen binnen de school worden op een sociocratische wijze genomen. Sociocratie is een bestuursvorm die uitgaat van gelijkwaardigheid van individuen.

'Sociocratie': de naam komt van het Latijnse woord socius = medemens en het Griekse woord kratein = regeren, en betekent zoveel als "de medemens regeert. Die gelijkwaardigheid komt tot uiting in het principe dat een besluit alleen genomen kan worden wanneer alle aanwezigen geen overwegend beargumenteerd bezwaar hebben tegen het nemen van dat besluit. Dit principe wordt het consentbeginsel genoemd.

Op deze manier hoeft er niet gestreden te worden om gehoord te worden, waardoor er ruimte ontstaat om echt naar elkaar te luisteren en naar oplossingen te kijken. Alle kennis en inzichten komen daarmee aan bod. De besluiten die genomen worden, hebben daarom een enorme draagkracht.

Vertrouwen

Sociocratie betekent niet dat iedereen overal over meebeslist. Ieder beslist over het terrein waarover hij iets te zeggen heeft. Ook beslist niet iedereen mee over de uitvoering van alles. Je geeft je vertrouwen aan de gekozen personen die de dingen regelen zoals het voor de school, of binnen de bepaalde taak goed is. De uitvoering is aan hen.

Afspraken

Afspraken worden dus met elkaar gemaakt, bijgesteld en weer geschrapt. De structuur kan daardoor meeveranderen met de veranderingen in de groep. Duidelijkheid wordt geboden door de persoonlijke grenzen duidelijk aan te geven. In deze benadering wordt je gedwongen om goed naar jezelf te kijken en helder te verwoorden wat je wel en niet wilt.

Sociocratie in de praktijk

De organisatie van De Vrije Ruimte is opgebouwd uit verschillende kringen: groepen die ieder een eigen doel, beslissingsgebied en verantwoordelijkheid hebben. Die groep kan bestaan uit leerlingen, begeleiders en ouders. Zij brengen hun kennis, ideeën, talenten en ervaringen in om de school levend te houden. Zo kunnen er naar behoefte van de groep steeds nieuwe kringen ontstaan. Vaste kringen zijn de schoolkring, de onderzoekskring, de begeleiderskring, de bestuurskring en de ouderkring.

Leerlingen: kinderen tussen 4 en 18 jaar
Begeleiders: vaste krachten, vrijwilligers, gastdocenten, stagiaires
Ouder(s): verzorger(s) van de leerlingen

Schoolkring

Wie: leerlingen, begeleiders, ouders
Wanneer: 1x per week
Taak: Binnen de school is de Schoolkring het centrale orgaan. Leerlingen, begeleiders en ouders maken afspraken en regels over hoe je met elkaar, de spullen en de omgeving omgaat. De kring zorgt ervoor dat iedereen op school veilig en prettig kan leren, spelen, leven en werken, zij regelt de dagelijkse gang van zaken. Deelname is vrijwillig. Alle genomen besluiten gelden voor de hele school. Andere taken: bestuurskring adviseren en opzetten van hulpkringen.
Daarnaast kun je in de Schoolkring iets vertellen over een project dat je wilt starten en kijken of er mensen zijn die met je mee willen doen. Ook hier worden besluiten genomen volgens het sociocratisch principe.

Onderzoekskring

Wie: vier leerlingen en een begeleider
Wanneer: iedere dag
Taak: afgesproken regels handhaven
De kring onderzoekt wat er is gebeurd, als er sprake is van een overtreding, en bedenkt een passende oplossing of consequentie.
Deelname van leerlingen op basis van verkiezing voor 1 maand, deelname van begeleider op vrijwillige basis.

Begeleiderskring

Wie: begeleiders
Wanneer: minimaal 1x per week
Taak: Het bespreken van de begeleiding van de kinderen en de ontwikkeling van de school. Adviseren aan de Bestuurskring. Het realiseren van een goede Natuurlijk Leren-sfeer. Bijdragen aan hulpkringen, zo mogelijk en gewenst. Deelname is verplicht.

Bestuurskring

Wie: bestuur van de stichting
Wanneer: minimaal 1x per 6 maanden bijeen
Taak: Eindverantwoording, financiën, beleidsontwikkeling, aanname en ontslag begeleiders en kinderen, vertegenwoordiging naar buiten (overheid, pers, Natuurlijk Leren organisaties).
De Bestuurskring bestaat uit de leden van het bestuur van de Stichting. De Bestuurskring zorgt ervoor dat er aan de voorwaarden wordt voldaan zodat de kinderen hun eigen school kunnen creëren. Omdat kinderen wettelijk geen recht hebben om over bepaalde dingen te beslissen, zoals het aannemen van nieuw personeel, neemt de Bestuurskring de verantwoordelijkheid voor de besluiten die kinderen nemen in de Schoolkring.

Ouderkring

Wie: ouders
Wanneer: minimaal 1x per maand bijeen
Taak: Het leveren van een positieve en constructieve bijdrage aan de verdere ontwikkeling van de school.
De Ouderkring bestaat uit de ouders van de school. De Ouderkring wordt door ouders geïnitieerd en vorm gegeven. Ondersteuning van de ouders onderling, door uitwisseling van ervaringen.
Deelname op vrijwillige basis.

Hulpkring

Wie: kinderen, begeleiders, ouders
Wanneer: wanneer de groep dat wil
Taak: ontstaat tijdens de oprichting ervan
Voorbeeld van een hulpkring: keukenkring, dierenkring, muziekkring, …
Deelname op vrijwillige basis.